Więzi społeczne hamuja proces starzenia się na poziomie komórkowym

Wspierające relacje i więzi społeczne mogą pomóc spowolnić proces starzenia się organizmu. Od ciepła okazywanego przez rodziców w dzieciństwie po przyjaźnie, zaangażowanie religijne i uczestnictwo w życiu społeczności w dorosłości - te społeczne korzyści wydają się wpływać na biologiczne . Naukowcy sugerują, że takie wsparcie może „zresetować" tzw. epigenetyczne zegary, sprawiając, że wiek biologiczny osoby jest młodszy niż liczba lat, które faktycznie przeżyła.

Z badań z udziałem ponad 2 tys. osób wynika, że osoby posiadające większą „skumulowaną przewagę społeczną" doświadczały wolniejszego tempa epigenetycznego starzenia i wykazywały obniżone poziomy przewlekłego .

Centralnym elementem badań były epigenetyczne zegary - molekularne wskaźniki, które szacują, jak szybko organizm się starzeje. Dwa zegary, GrimAge i DunedinPACE, uważane są za jedne z najlepszych predyktorów ryzyka chorób i długości życia. Uczestnicy, którzy utrzymywali szersze i bardziej spójne sieci społeczne, wykazywali wyraźnie młodsze profile biologiczne w obu tych miarach.

- Skumulowana przewaga społeczna dotyczy naprawdę głębokości i szerokości twoich więzi społecznych w ciągu całego życia. Skupiliśmy się na czterech kluczowych obszarach: ciepło i wsparcie otrzymywane od rodziców w dzieciństwie, poczucie przynależności do społeczności i sąsiedztwa, udział we wspólnotach religijnych lub duchowych oraz ciągłe wsparcie emocjonalne ze strony przyjaciół i rodziny - mówi psycholog prof. Anthony Ong.

Eksperci postawili hipotezę, że trwała przewaga społeczna znajduje odzwierciedlenie w podstawowych systemach regulacyjnych związanych ze starzeniem się, w tym w szlakach epigenetycznych, zapalnych i neuroendokrynnych. Co godne uwagi, stwierdzili, że wyższa przewaga społeczna wiązała się z niższymi poziomami interleukiny-6 - prozapalnej cząsteczki związanej z chorobami serca, cukrzycę i neurodegenerację. Równocześnie, nie stwierdzono istotnych powiązań z krótkoterminowymi markerami , takimi jak kortyzol czy katecholaminy.

- Najbardziej uderzający jest efekt kumulacji: te zasoby społeczne budują się nawzajem w czasie - mówi prof. Ong. - Nie chodzi tylko o to, by mieć dziś przyjaciół; chodzi o to, jak twoje więzi społeczne rozwijały się i pogłębiały przez całe życie. Ta kumulacja kształtuje twój tor zdrowotny w wymierny sposób - dodaje.

Wszystko to nie oznacza, że jakaś konkretna relacja przyjaźni czy krótki okres wolontariatu może cofnąć biologiczny zegar. Kluczowa jest głębia i konsekwencja więzi społecznych, budowanych przez dekady i w różnych sferach życia. Potwierdza się, że życie społeczne nie jest tylko źródłem szczęścia czy ulgi od stresu, ale stanowi fundamentalny czynnik determinujący zdrowie fizjologiczne.

- Traktuj więzi społeczne jak konto emerytalne. Im wcześniej zaczniesz inwestować i im konsekwentniej to robisz, tym większe masz zyski. Nasze badanie pokazuje, że te zyski nie są tylko emocjonalne, ale też biologiczne. Osoby z bogatszymi i trwalszymi dosłownie starzeją się wolniej na poziomie komórkowym. Dobre starzenie się oznacza zarówno pozostawanie w zdrowiu, jak i utrzymywanie kontaktów: te dwie rzeczy są nierozłączne - wyjaśnia prof. Ong.